श्रीमत् दासबोध – दशक आठवा – मायोद्‍भव

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ मायोद्‌भव दशक आठवा ॥ समास पहिला : देवदर्शन ॥ श्रीराम ॥ श्रोतीं व्हावें सावध । विमळ ज्ञान बाळबोध । गुरुशिष्यांचा संवाद । अति सुगम परियेसा ॥ १ ॥ नाना शास्त्रें धांडोळितां । आयुष्य पुरेना सर्वथा । अंतरी संशयाची वेथा । वाढोंचि लागे ॥ २ ॥ नाना तिर्थें थोरथोरें । सृष्टिमध्यें … Read more

श्रीमत् दासबोध – सप्तम दशक

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ जगज्जोतीनाम दशक दहावा ॥ समास पहिला : अंतःकरणैकनिरूपण ॥ श्रीराम ॥ सकळांचे अंतःकरण येक । किंवा येक नव्हे अनेक । ऐसें हे निश्चयात्मक । मज निरोपावें ॥ १ ॥ ऐसें श्रोतयानें पुसिलें । अंतःकरण येक किं वेगळालें । याचे उत्तर ऐकिलें पाहिजे श्रोतीं ॥ २ ॥ समस्तांचे अंतःकर्ण येक निश्चयो … Read more

श्रीमत् दासबोध – देवशोधननाम षष्ठ दशक

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ देवशोधननाम षष्ठ दशक ॥ समास पहिला : देवशोधन ॥ श्रीराम ॥ चित्त सुचित करावें । बोलिलें तें जीवीं धरावें । सावध होऊन बैसावें । निमिष एक ॥ १॥ कोणी एके ग्रामीं अथवा देशीं । राहणें आहे आपणासी । न भेटतां तेथिल्या प्रभूसी । सौख्य कैंचें ॥ २॥ म्हणौनि ज्यास जेथें … Read more

श्रीमत् दासबोध – मंत्रांचा पंचम दशक

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ मंत्रांचा पंचम दशक ॥ ५ ॥ समास पहिला : गुरुनिश्चय ॥ श्रीराम ॥ जय जज जी सद्गुचरु पूर्णकामा । परमपुरुषा आत्मयारामा । अनुर्वाच्य तुमचा महिमा । वर्णिला न वचे ॥ १॥ जें वेदांस सांकडें । जें शब्दासि कानडें । तें सत्शिष्यास रोकडें । अलभ्य लाभे ॥ २॥ जें योगियांचें निजवर्म … Read more

श्रीमत् दासबोध – नवविधा भक्तिनाम दशक चवथा

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ नवविधा भक्तिनाम दशक चवथा ॥ ४ ॥ समास पहिला : श्रवणभक्ति ॥ श्रीराम ॥ जयजय जी गणनाथा । तूं विद्यावैभवें समर्था । अध्यात्मविद्येच्या परमार्था । मज बोलवावें ॥ १॥ नमूं शारदा वेदजननी । सकळ सिद्धि जयेचेनी । मानस प्रवर्तलें मननीं । स्फूर्तिरूपें ॥ २॥ आतां आठऊं सद्गु रु । जो … Read more

श्रीमत् दासबोध – दशक एकोणविसावा – शिकवण

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ दशक एकोणिसावा : शिकवण ॥ समास पहिला : लेखनक्रियानिरूपण ॥ श्रीरामसमर्थ ॥ ब्राह्मणें बाळबोध अक्षर । घडसुनी करावें सुंदर । जें देखतांचि चतुर । समाधान पावती ॥ १ ॥ वाटोळें सरळें मोकळें । वोतलें मसीचें काळें । कुळकुळीत वळी चालिल्या ढाळें । मुक्तमाळा जैशा ॥ २ ॥ अक्षरमात्र तितुकें नीट … Read more

श्रीमत् दासबोध – स्वगुणपरीक्षानाम दशक तिसरा

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ स्वगुणपरीक्षानाम दशक तिसरा ॥ ॥ समास पहिला : जन्मदुःख निरूपण ॥ ॥ श्रीराम ॥ जन्म दुःखाचा अंकुर । जन्म शोकाचा सागर । जन्म भयाचा डोंगर । चळेना ऐसा ॥ १॥ जन्म कर्माची आटणी । जन्म पातकाची खाणी । जन्म काळाची जाचणी । निच नवी ॥ २॥ जन्म कुविद्येचें फळ । … Read more

श्रीमत् दासबोध – दशक अठरावा – बहुजिनसी

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ दशक अठरावा : बहुजिनसी ॥ समास पहिला : बहुदेवस्थाननाम ॥ श्रीरामसमर्थ ॥ तुज नमूं गजवदना । तुझा महिमा कळेना । विद्या बुद्धि देसी जना । लाहानथोरांसी ॥ १ ॥ तुज नमूं सरस्वती । च्यारी वाचा तुझेन स्फूर्ती । तुझें निजरूप जाणती । ऐसे थोडे ॥ २ ॥ धन्य धन्य चतुरानना … Read more

श्रीमत् दासबोध – दशक दुसरा – मूर्खलक्षणांचा

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ दशक दुसरा : मूर्खलक्षणांचा समास पहिला : मूर्खलक्षण ॥ श्रीराम ॥ ॐ नमोजि गजानना । येकदंता त्रिनयना । कृपादृष्टि भक्तजना अवलोकावें ॥ १॥ तुज नमूं वेदमाते । । श्रीशारदे ब्रह्मसुते । अंतरी वसे कृपावंते । स्फूर्तिरूपें ॥ २॥ वंदून सद्गुपरुचरण । करून रघुनाथस्मरण । त्यागार्थ मूर्खलक्षण । बोलिजेल ॥ ३॥ येक … Read more

श्रीमत् दासबोध – दशक सतरावा – प्रकृति पुरुष

॥ श्रीमत् दासबोध ॥ ॥ दशक सतरावा : प्रकृतिपुरुष ॥ समास पहिला : देवबळात्कार ॥ श्रीरामसमर्थ ॥ निश्चळ ब्रह्मी चंचळ आत्मा । सकळां पर जो परमात्मा । चैतन्य साक्षी ज्ञानात्मा । शड्गुणैश्वरु ॥ १ ॥ सकळ जगाचा ईश्वरु । म्हणौन नामें जगदेश्वरु । तयापासून विस्तारु । विस्तारला ॥ २ ॥ शिवशक्ती जगदेश्वरी । प्रकृतिपुरुष परमेश्वरी … Read more