दूरचित्रवाणीचे दुष्परिणाम

मुलांनो, तुम्हाला दूरचित्रवाणी पहाणे नक्कीच आवडत असेल; पण याचे लाभ अल्प आणि दुष्परिणामच अधिक आहेत, हे तुम्हाला ठाऊक आहे का ? नाही ना ? मग हे दुष्परिणाम कोणते ते पुढील लेखात पाहूया !

डोळ्यांची हानी होणे

मुलांनो, दूरचित्रवाणी अर्थात ‘टी.व्ही.’ सध्या सर्वांचा अत्यंत जिव्हाळ्याचा शब्द आहे. या शब्दाने सगळ्यांवर काय जादू केली आहे, कोण जाणे ? काही मुले दूरचित्रवाणीसमोर एकाग्रतेने ठाण मांडून बसलेली असतात. त्यांना खेळायला बोलावल्यावरही ती दूरचित्रवाणी पहाणेच पसंत करतात. बहुधा अशा मुलांच्या डोळ्यांवर जाड भिंगांचे उपनेत्रही (मोठ्या नंबरचा चष्माही) असते. ‘डोळे दुखतात’, असे गार्‍हाणे ही मुले अधून मधून करत असतात.

दूरचित्रवाणीवरचे कार्यक्रम पहात जेवल्यास त्याचा वाईट परिणाम होणे

काही मुले दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रम बघत जेवतात. त्या कार्यक्रमातील भांडण, दुःखद प्रसंग, हत्या आदींचा दुष्परिणाम जेवणावर होतो. त्यामुळे मुलांचे शारीरिक आणि मानसिक स्वास्थ्य बिघडू शकते.

अयोग्य कार्यक्रम पाहिल्यामुळे कुसंस्कार होणे

अनेक मुले कौटुंबिक मालिका पहातात. त्या मालिकांत बहुधा राग-द्वेषापोटी केलेली भांडणे आणि रडारड असते. दूरचित्रवाणीवरील चित्रपट, नट-नट्यांच्या मुलाखती, अश्लील गाणी आणि नृत्ये पाहून ‘स्वतःही त्या कलाकारांप्रमाणे करावे किंवा अश्लील गाणी म्हणावी’, अशी भावना मुलांमध्ये निर्माण होते.

वाईट सवयी लागून भावी आयुष्यावर विपरीत परिणाम होणे

दूरचित्रवाणीवरील मालिका आणि चित्रपट यांमधून उलट बोलणे, चोरी करणे, मारामारी करणे, हत्या करणे, अशा अनेक कुसंस्कारजन्य गोष्टींमुळे मुले वाईट मार्गाने जाण्याची शक्यता वाढते.

भुतांच्या विषयी असलेल्या मालिका पाहून मुले घाबरतात आणि रात्री झोपेत दचकून, किंचाळून किंवा रडत उठतात.

परीक्षा जवळ आली, तरीही मुलांना दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रम पहाण्याचा मोह आवरता येत नाही. याचा परिणाम म्हणून मुलांकडून नीट अभ्यास होत नाही आणि त्याचा परिणाम त्यांच्या भावी आयुष्यावर होतो.

जीवनातील अमूल्य वेळ फुकट जाणे

मुले तहान, भूक, झोप, अभ्यास, खेळ आणि इतर कामे सोडून दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रम पहाण्यात दंग झालेली दिसतात. दूरचित्रवाणी बघण्यात बालपणातील त्यांचा बराच वेळ फुकट जातो.

मनोरंजनात गुंग झाल्याने राष्ट्र आणि धर्म
यांविषयीचे कर्तव्य विसरणे आणि साधना न करणे

आजकाल दूरचित्रवाणीवर ३ ते १५ वर्षे या वयोगटातील मुलांनाही नृत्य, गायन, अभिनय, विनोद यांसारख्या मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी करून घेतले जाते. त्यांच्यासमोर नट-नट्यांचे आदर्श ठेवले जातात. या सर्व मनोरंजनात मुलांसह मोठी माणसेही स्वतःला इतके गुंतवून घेतात की, ‘राष्ट्र आणि धर्म यांविषयी नागरिकांचे काही कर्तव्य आहे’ हेच सर्व जण विसरून जातात.

देवाचा नामजप, स्तोत्रपठण इत्यादी साधना प्रत्येकानेच प्रतिदिन करणे आवश्यक आहे; परंतु सध्या सर्वांवर दूरचित्रवाणीचा एवढा प्रभाव पडला आहे की, त्यांना प्रतिदिन हे सर्व केले पाहिजे याचाच विसर पडतो.

संदर्भ: सनातन -निर्मित ग्रंथ ‘सुसंस्कार आणि चांगल्या सवयी’